Müasir dövrdə qeyri-sağlam qidalanma, oturaq həyat tərzi və xroniki stress həzm sistemi problemlərinin artmasına səbəb olur. Bir çox insan qarında köp, yanğı hissi və həzm çətinliyi kimi şikayətlərlə mübarizə aparır.
Bu məqamda həm ənənəvi tibb, həm də müasir fitoterapiya tərəfindən tövsiyə olunan mədə-bağırsaq xəstəlikləri üçün təbii həll – sarıkök ön plana çıxır.
“Qızıl ədviyyat” olaraq adlandırılan sarıkök, tərkibindəki güclü bioloji aktiv maddələr sayəsində həzm sistemini qorumaq və müalicə etmək potensialına malikdir.
Sarıkök nədir?
Sarıkökün (Curcuma longa) müalicəvi gücü onun tərkibindəki kurkuminoidlər, xüsusən də kurkumin maddəsindən gəlir. Kurkumin güclü antioksidant və iltihab əleyhinə (anti-inflamatuar) xüsusiyyətlərə malikdir.
Mədə-bağırsaq traktında baş verən bir çox xəstəliyin kökündə xroniki iltihab dayandığı üçün, sarıkök bu prosesi hüceyrə səviyyəsində tənzimləməyə kömək edir.
1. Qastrit və mədə yarası (xora) zamanı təsiri
Mədə divarının iltihabı (qastrit) müalicə olunmadıqda xoralara çevrilə bilər. Sarıkök, mədə şirəsinin həddindən artıq turşuluğunu neytrallaşdırmağa və mədənin daxili selikli qişasını qoruyan selik istehsalını artırmağa kömək edir.
Xüsusilə Helicobacter pylori bakteriyasının yaratdığı iltihabı azaltmaqda köməkçi vasitə kimi effektivliyi tədqiqatlarla sübut edilmişdir.
2. İrritabıl bağırsaq sindromu (İBS)
İrritabıl bağırsaq sindromu olan xəstələrdə qarın nahiyəsində ağrılar, spazmlar və qəbizlik/ishal keçidləri tez-tez müşahidə olunur. Sarıkök bağırsaq əzələlərini rahatladaraq spazmları azaldır və bağırsaq keçiriciliyini yaxşılaşdırır.
3. İltihablı nağırsaq xəstəlikləri (Kron və Kolit)
Xoralı kolit və Kron xəstəliyi kimi ağır vəziyyətlərdə orqanizm öz bağırsaq toxumasına hücum edir. Kurkumin, iltihab yaradan sitokinlərin (məsələn, TNF-alpha) fəaliyyətini bloklayaraq residivlərin (xəstəliyin yenidən alovlanması) sayını azalda bilər.
Sarıkökün mədə-bağırsaq sistemi üçün 5 əsas faydası
Mədə-bağırsaq xəstəlikləri üçün təbii həll axtarışında sarıkökü seçmək üçün bir çox səbəb var:
Həzmi Sürətləndirir: Öd kisəsinin fəaliyyətini stimullaşdıraraq öd ifrazını artırır. Bu da yağların parçalanmasını və həzmini asanlaşdırır.
Köpü Azaldır: Bağırsaqlarda qaz yığılmasının qarşısını alır və şişkinliyi aradan qaldırır.
Mikrobiotanı Balanslaşdırır: Bağırsaqdakı xeyirli bakteriyaların (probiyotiklərin) çoxalması üçün əlverişli mühit yaradır.
Detoks Təsiri Verir: Qaraciyərin toksinlərdən təmizlənməsinə kömək edərək ümumi həzm sisteminin yükünü yüngülləşdirir.
Təbii Ağrıkəsicidir: Bağırsaq divarlarındakı sinir uclarına sakitləşdirici təsir göstərir.
Ehtiyat tədbirləri: Kimlər sarıkökdən qaçmalıdır?
Hər nə qədər mədə-bağırsaq xəstəlikləri üçün təbii həll – sarıkök faydalı olsa da, bəzi hallarda diqqətli olmaq lazımdır:
Öd daşı olanlar: Sarıkök öd ifrazını artırdığı üçün daşların hərəkətinə və ağrıya səbəb ola bilər.
Qan durulducu istifadə edənlər: Sarıkök qanı təbii yolla duruldur, bu da dərmanlarla qarşılıqlı təsir yarada bilər.
Cərrahiyyə öncəsi: Əməliyyatdan 2 həftə əvvəl istifadəsi dayandırılmalıdır.
Hamiləlik: Yüksək dozada əlavə (supplement) şəklində qəbulu tövsiyə edilmir.
Tez-tez verilən suallar
1. Mədə yanması üçün sarıkök istifadə etmək olarmı?
Bəli, sarıkök mədə turşuluğunu tənzimləməyə kömək edir. Lakin kəskin qastrit və ya açıq xora zamanı yüksək dozada qəbul etmək qıcıqlanma yarada bilər. Bu səbəbdən az dozalarla başlamaq və mütləq həkimlə məsləhətləşmək tövsiyə olunur.
2. Sarıkök qəbizliyi müalicə edirmi?
Sarıkök bağırsaq perystaltikasını (hərəkətliliyini) stimullaşdırır. Müntəzəm və düzgün dozada istifadə edildikdə həzm prosesini qaydaya salaraq qəbizliyin qarşısını ala bilər.
3. Sarıkök tozunu yeməklərə qatmaq kifayətdirmi?
Yeməklərə rəng və dad vermək üçün qatılan miqdar müalicəvi təsir üçün bəzən yetərsiz ola bilər. Terapevtik təsir üçün xüsusi hazırlanmış “Qızıl süd” və ya tərkibi təmiz olan kurkumin kapsullarından istifadə daha effektivdir.
4. Bağırsaq qazları və köp üçün sarıkök necə qəbul edilməlidir?
Köp problemi olanlar sarıkökü zəncəfil ilə birlikdə dəmləmə çayı kimi qəbul edə bilərlər. Bu kombinasiya qazın xaric olmasını asanlaşdırır və bağırsaq şişkinliyini dərhal azaldır.
Qeyd: Bu məqalə yalnız məlumat xarakteri daşıyır və peşəkar tibbi məsləhətin yerini tuta bilməz. Diaqnoz və müalicə üçün mütləq həkimə müraciət edin.