Babasil tibbi adı ilə “hemoroid” anus və ya rektum bölgəsində venalarin şişməsi və çölə çıxması ilə meydana gəlir. Bu vəziyyət, adətən bağırsaq hərəkətləri zamanı həddindən artıq zorlanma, hamiləlik, piylənmə və ya uzun müddət oturma kimi səbəblərdən yaranır.
Babasillər daxili və ya xarici ola bilər, daxili babasillər adətən anus içindəki damarlarda əmələ gəlirsə, xarici babasillər anusun ətrafındakı damarlarda əmələ gəlir.
Başlanğıcda adətən ağrısız olan bu vəziyyət, zaman keçdikcə qaşınma, ağrı, qanama və hətta nəcis çətinliyi kimi əlamətlərlə özünü göstərə bilər.
Hemoroid narahatlığında həkim nəzarətində dərman və cərrahi müdaxilələr ilə evdə tətbiq edilən həyat tərzi dəyişiklikləri, lifli qidalanma, isti su hamamları və topikal müalicələr faydalı ola bilər.
Babasil (Hemoroid) nədir? Hansı növləri var?
Babasil (Hemoroid), anus və rektumun içində və ya xaricində meydana gələn şişmiş, iltihablanmış damarlardır. Anus ətrafındakı dərinin altında əmələ gələn xarici hemoroidlər və rektumun içində əmələ gələn daxili hemoroidlər olmaqla iki növü vardır.
Hemoroid həm kişilərdə, həm də qadınlarda kifayət qədər geniş yayılmış bir vəziyyətdir.
Babasil iki növə ayrılır:
- Həyat Tərzi Dəyişiklikləri: Sağlam bir qidalanma proqramı, lifli qidalar qəbul etmək, kifayət qədər su içmək və müntəzəm idman etmək, basur müalicəsində əhəmiyyətli bir rol oynayır. Lifli qidalar, nəcisin yumşalmasına və bağırsaq hərəkətlərinin tənzimlənməsinə kömək edə bilər.
- İsti Su Vannası: İlıq su olan bir vannada oturmaq, anal bölgənin rahatlaşmasına və şişkinliyin azalmasına kömək edə bilər.
- Topikal Dərmanlar və Ağrıkəsicilər: Ağrını, qaşınmanı və iltihabı yüngülləşdirmək üçün həkim nəzarətində ağrıkəsici dərmanlar, analjezik kremlər və məlhəmlər istifadə edilə bilər.
- Skleroterapiya: Bu üsulda, hemoroid içinə bir məhlul inyeksiya edilir, bu da damarın büzülməsinə və sağalmasına kömək edə bilər.
Profilaktika: Babasildən necə qorunmalı?
Xəstəliyin təkrarlanmaması üçün həyat tərzində bəzi dəyişikliklər etmək mütləqdir:
-
Lifli qidalar yeyin: Taxıllar, paxlalılar, tərəvəzlər bağırsaq fəaliyyətini yaxşılaşdırır.
-
Bol su için: Gündə ən azı 1.5 – 2 litr su nəcisin yumşaq qalmasını təmin edir.
-
Hərəkət edin: Gündəlik 30 dəqiqəlik yürüş çanaq nahiyəsində qan dövranını sürətləndirir.
-
Tualet vərdişlərinə diqqət edin: Tualetdə uzun müddət (məsələn, telefonla) oturmayın və çox güc verməyin.
Tez-tez Verilən Suallar
Babasil öz-özünə keçə bilərmi?
Yüngül simptomlar və ilkin mərhələdə olan babasil düzgün pəhriz və həyat tərzi ilə sakitləşə bilər. Lakin daxili düyünlər artıq formalaşıbsa, onlar öz-özünə tamamilə yox olmur və müalicə tələb edir.
2. Hamiləlikdə babasil üçün nə etməli?
Hamiləlik zamanı bir çox dərman qadağan olduğu üçün ilk növbədə pəhriz və gigiyenaya diqqət edilməlidir. Həkim məsləhəti ilə hamilələr üçün təhlükəsiz olan xüsusi məlhəmlərdən istifadə oluna bilər.
3. Babasil xərçəngə çevrilirmi?
Xeyr, babasil birbaşa xərçəngə çevrilmir. Lakin babasilin əlamətləri (xüsusilə qanaxma) bağırsaq xərçənginin əlamətləri ilə eyni ola bilər. Bu səbəbdən qanaxma zamanı kolonoskopiya və ya proktoloji müayinə şərtdir.
4. Ev şəraitində babasilə nə xeyirdir?
İlıq su vannaları (çobanyastığı dəmləməsi ilə), aloe vera geli və çuğundur suyu kimi təbii vasitələr simptomları yüngülləşdirə bilər. Lakin bunlar xəstəliyin kökünü kəsmək üçün kifayət deyil.
Bu məqalə məlumatlandırma xarakteri daşıyır. Sağlamlıq problemlərinizlə bağlı mütləq qastroenteroloq həkim məsləhətləşin.
- Ağır fiziki iş: Ağırlıq qaldırmaq, tikinti və ya yük daşıma kimi işlərdə çalışmaq qarın daxili təzyiqi artırır və çanaq dibi venalarına yük salır.
- Oturaq həyat tərzi: Sürücülər, ofis işçiləri və proqramçılar risk qrupundadır. Uzun müddət oturmaq qan dövranını zəiflədir və durğunluq yaradır.
- Qidalanma vərdişləri: Acı, ədviyyatlı yeməklər, “fast-food” və quru qidalar qəbizliyə səbəb olur ki, bu da babasilin bir nömrəli düşmənidir.
- Zərərli vərdişlər: Alkoqol qəbulu (xüsusilə pivə və tünd içkilər) damarların genişlənməsinə səbəb olur. Siqaret isə qan dövranını pozur.
- Qəbizlik və ya ishal: Tualetdə uzun müddət oturmaq və gücənmək düyünlərin yaranmasına gətirib çıxarır.